eco.nomie.nl

Literaire types zijn doorgaans warm voorstander van een vaste boekenprijs. Zo zou het goed zijn voor auteurs omdat uitgevers nu allerlei zeer belangrijke dichtbundels gaan publiceren en de verliezen daarop goed maken door de winst die ze maken op bestsellers. Inderdaad, een nogal curieus argument, zie ook hier.

Maar gelukkig zijn er schrijvers als Jeroen Brouwers, die afgelopen vrijdag in de Volkskrant zomaar een haarscherpe economische analyse gaf van de effecten van deze minimumprijs. Helaas staat het stuk niet gratis online, maar inmiddels is het wel beschikbaar via de krantenbank. De hoogtepunten:

Het is verrassend dat iedereen het vanzelfsprekend lijkt te vinden dat schrijvers droog brood eten in dit kleine taalgebied, maar dat niemand zich afvraagt hoe het dan toch kan dat uitgeven en handelen in boeken zo buitengewoon profijtelijk is in datzelfde kleine taalgebied.

Uitgeven is gokken geworden. Smijt maar op de markt. [...] Vooral de Wet op de Vaste Boekenprijs is de oorzaak van het gokgedrag van uitgevers, ergo van chronische en desastreuze overproductie. [...] Van elke tien boeken die erkende uitgeverijen uitbrengen, blijven er ruim negen onbesproken. [...] En wie is van dat alles de enige dupe? De schrijver [...]

Een markt met een aanbodoverschot dat zo systematisch talent verspilt en dat schrijvers onder het bestaansminimum drukt, dat een groot deel van de literatuur degradeert tot een milieuvervuilend seizoensproduct en waar boek en lezer elkaar zijn kwijtgeraakt, die markt is doodziek, indien al niet verrot tot in de kern.

tags : Jeroen Brouwers, vaste boekenprijs.

Trouwe lezer Bart schrijft:

Kennen jullie het boek “Economic Gangsters” (2008, Princeton UP) van Ray Fisman en Edward Miguel al? Ik heb er afgelopen weekend een aantal hoofdstukken uit gelezen. Weer zo’n geinig populair-wetenschappelijk economieboek, voor de donkere dagen voor Kerst!

Persoonlijk had ik zelfs nog nooit van het boek gehoord, dus dank voor de tip. Dit is de website van het boek, en toevallig had de Wall Street Journal gister een interview met de auteurs.

Tijdens mijn twee weken durende vakantie had ik onder andere dit (antieke) boek over een beurshandelaar uit het begin van 20e eeuw in de koffer. Iedere keer als hij voldoende verdiend heeft gaat de man naar Florida om te vissen, en zonder uitzondering komt er halverwege iemand aan boord met een recente krant. Een blik op de beurspagina is dan voldoende om de vakantie af te breken en in galop terug te gaan naar Wall Street.

Hoewel ik af en toe een twee dagen oude Telegraaf zag liggen ben ik niet in die val getrapt; zoals bekend zijn de meeste academische economen van het type buy-and-hold. Gelukkig maar, want na het beursboek heb ik me nog kunnen bescheuren om het boek Making Money van Terry Pratchett. Eerder aangeraden in de rechterkolom en de moeite meer dan waard. Want welk ander boek heeft als karakter een schuchtere econoom die in de kelder een zeer geavanceerd (en goed werkend) model heeft gemaakt, volledig opgetrokken uit water en glazen buizen? (Nou ja, buiten de Erasmus Universiteit dan). En zo kreeg ik toch nog iets van de kredietcrisis mee. Quote volgt. (meer…)

tags : Making Money, Terry Pratchett, vakantie.

Vanochtend in de trein begon ik aan The Economic Naturalist, een tot dusver leuk boek dat economische verklaringen biedt voor alledaagse zaken. Een mooi idee voor een internetsite, ik weet het.

Elk hoofdstuk staat vol vragen die in een paar zinnen beantwoord worden. Voorbeeld: waarom is melk verpakt in vierkante pakken en frisdrank in ronde flessen? Die laatste optie laat veel ruimte ongebruikt, omdat er lucht tussen de flessen zit als ze naast elkaar staan. Er zijn natuurlijk vele redenen (de hoge druk in de fles bijvoorbeeld) maar een mooi economisch argument is dat melk koel bewaard moet worden, en dat koele ruimtes in de supermarkt duurder zijn. De ongebruikte ruimte van de frisdrank is goedkope, ongekoelde ruimte.

Mooi verhaal, en het lijkt ook in Nederland te kloppen. Immers, ook de vla en de Coolbest zitten hier in vierkante pakken. Hmm, maar de kwark en de crème fraîche dan?

Op zoek naar de geschiedenis van het melkpak kwam ik terecht op deze pagina en zoals altijd blijkt de Nederlandse situatie mijlenver van het logische evenwicht te liggen door overmatige regulering en kartelgedrag, waarbij de producenten en de regering samen wel uitmaken wat goed voor u is. Lees de geschiedenis van de melkfles en huiver:

De papieren melkverpakking werd in de Verenigde Staten en Scandinavië een succes dankzij de verkoop van melk door kruideniers en zelfbedieningswinkels, iets dat in Nederland verboden was [...] concludeerde de commissie dat de Nederlandse huisvrouw geen profijt zou hebben van het lagere gewicht [...] liberalisering binnen de detailhandel, waarbij naast ‘erkende zuivelhandelaren’ ook kruideniers verpakte melk zouden mogen gaan verkopen, was een belangrijke politieke en economische kwestie.

tags : Economic Naturalist, melk, regulering.

In de begindagen van deze site schreef ik een stukje over de documentaire De dag dat de dollar valt van NRC-redacteur Maarten Schinkel. Het werd al snel het populairste stuk van de site (jaar na jaar). Ongetwijfeld zal het verloop van de dollarkoers sinds 2005 hieraan meegewerkt hebben, maar we mogen ook niet uitsluiten dat het aan de documentaire zelf heeft gelegen.

Diezelfde meneer Schinkel is nu de ontvanger van de Selexyz debuutprijs voor zijn roman Drie en dus de eigenaar van tienduizend euro (geen dollar, gelukkig). Nieuwsgierig naar de roman van een economieredacteur heb ik het werk eens gelezen en inderdaad, voor wie het wil zien zit er wel wat economie in het boek.
(meer…)

tags : drie, gelezen, Maarten Schinkel.

Afgelopen vrijdag wees Thijs op een nieuwe concurrent. Een goede gelegenheid om weer eens te kijken hoe het staat met dat soortgelijke initiatief: Economie voor jou, de rubriek die een tijdje geleden transfereerde van NRC naar Volkskrant.

Antwoord: niet zo best. De laatste bijdrage is een warm pleidooi voor de vaste boekenprijs, gespeend van ook maar enig economisch argument of inzicht;

Wie de nieuwste Harry Potter wil, betaalt daarvoor €19,90. Of je nu bij boekhandel Broese Kemink in Utrecht komt, de Ako in IJmuiden, Bol.com op internet of de Albert Heijn in Heerhugowaard. [...] De vaste boekenprijs verhindert dat bijvoorbeeld supermarktketens of internetbedrijven gaan stunten met de boekenprijs. Daardoor is de boekhandelaar in staat een breed assortiment te voeren. Dat is in het belang van auteurs die anders nooit een kans zouden hebben gekregen. [...] Zonder vaste boekenprijs zou het boekenaanbod flink verschralen. Geen Paul Auster, geen Russische klassieken. Om van dichtbundels nog maar te zwijgen.

Tja. Markten zijn efficient als de prijs dicht ligt bij marginale kosten, en dat is bij een vaste boekenprijs zeker niet het geval. Zo’n vaste boekenprijs werkt ook nog eens denivellerend. Bijstandsmoeders die hun laatste dubbeltje moeten omdraaien om voor hun koters Harry Potter aan te schaffen, geven indirect een subsidie aan hoogleraren die een dichtbundel kopen. Als dergelijke kruissubsidies echt plaatsvinden tenminste, en dat betwijfel ik. Waarom zou een winstmaximerende uitgever immers de winst op Harry Potter gebruiken om een verliesgevende dichtbundel te financieren!? Als de overheid cultuur wil stimuleren zijn daar sowieso aanzienlijk efficientere instrumenten voor dan een vaste boekenprijs, bijvoorbeeld een directe subsidie, of, nog beter, het uitloven van prijzen.

Het argument dat nieuwe aanbieders op deze manier een kans krijgen, zou je in vrijwel elke andere sector ook kunnen hanteren om een vaste hoge prijs voor de zittende aanbieders te legitimeren. Maar dat doen we niet. En daar zijn goede redenen voor. Redenen die net zo goed gelden voor de boekenmarkt.

tags : economie voor jou, evj, Volkskrant.

Zelfs in Nederland schijnt er nu een markt te zijn voor populair-wetenschappelijke boeken over economie. Na Levitt en Dubner’s Freakonomics (nadruk op onconventionele empirie) en Harford’s Undercover Economist (met name conventionele micro-theorie) is er nu ook een Nederlandse editie van Tyler Cowen’s Discover your Inner Economist. Nederlandse titel: Ontdek je innerlijke econoom. Ik heb het nog niet gelezen, maar de insteek schijnt te zijn hoe je (micro)economische inzichten kunt toepassen in het dagelijks leven. Quest zegt positieve dingen en geeft zelfs een aantal exemplaren weg.

Thijs kondigde het al aan: de in deze kolommen meermaals geprezen Tim Harford heeft ook een nieuw boek: The Logic of Life. Benadering: dingen die op het eerste gezicht niet rationeel lijken, hebben vaak toch een rationele verklaring. Bij Amazon woedt momenteel een razend interessante polemiek tussen Harford en gedragseconoom Ariely.

En ook het laatste boek van Harford blijkt sinds een paar dagen verkrijgbaar in het Nederlands. Bol.com zet hem nota bene in de categorie populaire psychologie. Brrr.

Onder de titel ‘Sluipend Bedrog’ bindt de poor lonesome cowboy Lucky Luke eenmalig de strijd aan met consumentenbedriegers. De unieke Lucky Luke (© Lucky Comics) over verkooptrucs is een initiatief van de FOD Economie, de Belgische Consumentenautoriteit. ConsuWijzer geeft 5000 exemplaren weg aan consumenten in Nederland.

Inderdaad! Gratis! De bestelpagina zegt

In ‘Sluipend Bedrog’ binden de poor lonesome cowboy en zijn vurige paard Jolly Jumper de strijd aan tegen verkooptrucs. Bijvoorbeeld tegen misleidende loterijen en ongewenste abonnementen. De held van de Far West zet vele bedriegers achter de tralies zodat u geen last meer van ze hebt. Ook geeft Lucky Luke u praktische tips om misleiding te voorkomen.

Bestel hem hier, maar op is op. Die samenvatting klinkt nog niet als een concurrent voor mijn favoriete economenstrip Obelix & Co., maar goed. Gratis is gratis.

[dank aan Peter]

tags : Consumentenautoriteit, gratis stripboek, Lucky Luke, Sluipend Bedrog.

Voor economen die zowel op het werk als privé continu aan het optimaliseren zijn kan het nieuws soms verbluffen. Neem nou voedselbanken. Hoe komt het zover dat iemand daarop aangewezen is? Wie zich hierbij over het hoofd krabt (en dat ik geef toe dat te doen) heeft last van wereldvreemdheid. Een probaat middel is om bij de goedkoopste aanbieder dit boek van Mirjam Pool te halen. De schrijfster verkeerde anderhalf jaar tussen uitkeringstrekkers en -verstrekkers, deurwaarders en goeddoeners in de stad Almelo.

Zó ging het beschrevene tegen mijn gewone kost in, dat ik het boek verslonden heb. Er worden uitkeringen niet aangevraagd, leningen afgesloten, kinderen verwaarloosd en bijgemaakt, scholen verlaten. En hoe je het ook probeert te verklaren met hoge tijdsvoorkeur, gewoontevorming en andere gereedschappen uit de economie, aan de onderkant worden soms keuzes gemaakt die de rationele mens doen sidderen.

(meer…)

tags : armoe, gelezen, Mirjam Pool.

Wie nog een kadootje zoekt voor de kerstdagen kan eens een kijkje nemen op dit lijstje met de beste economieboeken van het afgelopen jaar. Onderaan het bericht staan ook wat links naar video’s met pratende economen. Nog niet op het lijstje maar vast en zeker de moeite waard (ik heb ze nog niet bekeken) zijn de Nobellezingen van de drie winnaars die afgelopen zaterdag plaatsvonden. Hier staan links. Hier staat een interview met Maskin en Myerson. Amusant is met name de naam van de interviewer: Adam Smith. Echt waar. Hij ziet er nog best jong uit.

Meer nieuws van het boekenfront: op 15 januari komt de nieuwe Tim Harford uit. Wij zijn benieuwd. En geloof het of het niet, maar kaskraker Freakonomics gaat verfilmd worden. Inderdaad: Freakonomics, The Movie. Het wachten is nu op de musical.

tags : Boeken, harford, hurwicz, maskin, myerson, Nobelprijs, video.