eco.nomie.nl

De regering verwacht het materieel van het Nederlandse leger voor een goede prijs over te kunnen doen aan de bondgenoten in Afghanistan. Onder meer onze voertuigen zijn in gebruikte staat en het is duur om ze terug te verschepen. De Australiërs en Amerikanen kunnen ze goed gebruiken.

Die goede prijs is in feite een cadeautje voor de Nederlandse regering, want als de bondgenoten gezamelijk inkopen vormen ze een monopsonie.  Er zijn meerdere leveranciers van materieel en eigenlijk maar één kopende partij. Die partij kan de prijs laten zakken tot het niveau waarop nog net genoeg wordt aangeboden. Het is niet moeilijk om in te schatten hoe laag wij zullen gaan: de restwaarde van het materieel min de kosten om het terug te halen.

Nederland zou in een betere positie verkeren als er meer dan één vragende partij was. In deze tijden van bezuinigingen zou dat goed nieuws zijn voor de begroting van defensie. Maar om de wagens nou aan te bieden aan de Taliban…

tags : monopsonie, Uruzgan.

In het spoor van de Engelse Daily Mail maakt de Telegraaf zich druk over de prijs van scheermesjes. Die van Gillette kosten 5 pence om te maken maar gaan voor 2,43 pond over de toonbank. De Telegraaf vertaalt 5 pence met 6 cent en de verkoopprijs met “bijna 3 euro” maar had beter even kunnen kijken wat de mesjes hier echt kosten: het blijkt dat de Nederlandse man zelfs 4 euro betaalt. De markup loopt hoe dan ook in de duizenden procenten.

Schande!, roept de krant, maar dat is natuurlijk onzin. De situatie laat zich het best vergelijken met de verkoop van bijvoorbeeld software of muziek. Bij dit soort producten is het eerste exemplaar enorm duur en zijn alle andere gratis. De winstmarge op een exemplaar van Windows is wat dat betreft oneindig hoog. Toch begrijpt iedereen dat het niet vanzelfsprekend is om die producten dan maar voor een paar cent te verkopen.

Waarom is een scheermesje hetzelfde als een computerprogramma? Vanwege de vaste kosten, in dit geval de marketing. Wat je er ook van vindt, het laten opdraven van beroemdheden kost nou eenmaal geld. De Telegraaf heeft de causaliteit dan ook precies verkeerd om. Waar ze schrijft dat de “cijfers verklaren [...] hoe Gillette supersterren als Roger Federer, Tiger Woods en David Beckham kan betalen om in reclames te verschijnen” vormen de sterren juist de verklaring voor de winstmarge.

tags : Gillette, telegraaf.

Het is bekend dat vrije markten en eigendomsrechten leiden tot een efficiënte allocatie, tenzij er iets misgaat. Marktfalen treedt bijvoorbeeld op bij externaliteiten, of als er een informatieprobleem is. Een ander bekend geval betreft producenten die iets maken dat makkelijk te kopiëren is, zoals uitvinders, schrijvers, programmeurs en muzikanten. In dat geval wordt het eigendomsrecht door de overheid extra bekrachtigd door middel van een patent of een auteursrecht, middelen die kopiërende partijen strafbaar stellen. De producent krijgt een tijdelijk monopolie in ruil voor zijn inspanning.

Hoe lang die bescherming moet duren, dat is een afweging tussen enerzijds het belang van het publiek en anderzijds de prikkel voor de producent. In het optimale geval wordt er veel gecreëerd en vervalt alles na verloop van tijd aan het publieke domein.

Je kunt je dus voorstellen dat het optimaal is om bepaalde beschermingen verlengen, om zo de prikkel voor de producenten te verhogen. Maar zoiets is alleen reëel als het gaat om rechten op  nieuwe werken. Met het verlengen van het monopolie op oude werken is alleen de houder van de rechten gediend, en zeker niet het publiek.

Kortom. Dat plan om het copyright op muziek in de hele EU zo’n beetje te verdubbelen vanaf de huidige 50 jaar, en wel op alle bestaande opnames, dat plan is onzalig, een ernstige vorm van diefstal. Het Europees Parlement vergadert er binnenkort over. U kunt uw vertegenwoordiger vertellen dat hij of zij tegen moet stemmen, of een petitie tekenen. Wie weet helpt het.

tags : alweer die platenindustrie, copyright, EU, sound copyright.

Over het algemeen stellen bedrijven het niet op prijs als nieuwe concurrenten hun rustige en comfortabele leventje komen verstoren. Gebeurt dat toch, dan willen ze nog wel eens reageren als kleine kinderen wiens speelgoed wordt afgepakt. “Niet eerlijk!” roepen de banken bijvoorbeeld als er iemand komt die een hogere rente aanbiedt. En natuurlijk worden de nieuwe concurrenten meteen tot zondebok gebombardeerd en krijgen ze de schuld van alles wat er misgaat in de bedrijfstak.

De KLM liet vanochtend in de Volkskrant een fraai staaltje zien, bij monde van directeur Peter Hartman. De vliegtax, die was toch door de overheid ingesteld? Nee hoor, weet Hartman, het is allemaal de schuld van die vermaledijde prijsbrekers:

Volgens Hartman zijn budgetmaatschappijen als easyJet en Ryanair medeverantwoordelijk voor de invoering van de vliegtaks. ‘Als je jarenlang luidkeels adverteert met tickets naar Nice voor 10 euro, is het niet gek dat politici denken: Hé, dat vliegen is zo goedkoop, daar kan nog wel een heffing bovenop.’

Als iedereen dus gewoon braaf de woekerprijzen van KLM was blijven betalen, dan was er nu geen vliegtax geweest. Eigen schuld.

tags : KLM, vliegtax.

De Nederlandse staat heeft een monopolie op gokken op voetbaluitslagen gegund aan de Toto. Het idee is dat een monopolie zorgt voor een zorgvuldige benadering van de klant en verslaving tegengaat. Wie weet werkt dat. Maar zoals bekend leidt een monopolie ook tot hogere prijzen en dus is er een prikkel om de inzet elders naartoe te brengen. Internet maakt dat makkelijk en dus klaagt de Lotto, die de Toto uitbaat, over “illegale aanbieders”.

Dat maakt nieuwsgierig naar de markup die de Nederlandse Toto hanteert. Ik weet niet zoveel van voetbal en kwam dus terecht bij de wedstrijd van de week, Feyenoord – FC Utrecht. Wie een euro inzet op 1-0 voor Feyenoord krijgt zeven keer de inzet terug. Concurrent Betfair biedt op dit moment 8,6 keer de inzet maar neemt 5% commissie. Als je kijkt wat je, minus de inleg, terugkrijgt na het correct voorspellen van de 1-0 is dat 6 euro bij de Toto en 7.17 euro bij Betfair. Dat is een markup van bijna 20%. Het is erger bij onwaarschijnlijke uitslagen: de Toto biedt voor 3-3 €23,50 en Betfair €75, een markup van 180%. Als je één gedeeld door de Betfair-uitbetaling neemt als maat voor de kans op een uitslag, kun je onderstaande scatterplot maken:

Verticaal staat de Betfair-winst gedeeld door de Toto-winst, een getal dat altijd groter dan één is. Horizontaal de maat voor de waarschijnlijkheid van de uitslag. In ieder geval geldt voor deze wedstrijd: hoe onwaarschijnlijker, hoe hoger het voordeel van “illegaal gokken”.

tags : betfair, gokken, toto.

Het Nederlands-Belgische bedrijf Tele Atlas is onderwerp geworden van een biedingsstrijd. Garmin, de Amerikaanse producent van navigatiesoftware, heeft een bod uitgebracht op de leverancier van digitale kaarten. Eerder deze maand bracht TomTom ook al een bod uit op het bedrijf. [...] Garmin is ervan overtuigd dat de ‘combinatie met Tele Atlas de meeste waarde oplevert voor alle belanghebbenden’, zo liet het weten in een persbericht.

zo meldt de Volkskrant. Daar kon Garmin wel eens gelijk in hebben. Als buitenstaander krijg je de indruk dat TomTom toch al in het bezit is van uitstekende digitale kaarten van Nederland. De enige reden om Tele Atlas over te nemen, zo zou je denken, is dan om mogelijk concurrenten zoals Garmin buiten de deur te houden. Op die manier kan TomTom zijn vrijwel-monopolie op de Nederlandse markt in stand houden. Tele Atlas zou dan helemaal niets aan TomTom toevoegen, maar wel aan Garmin.

Maar natuurlijk betekent dat niet dat Garmin de overnamestrijd ook gaat winnen. Integendeel. Stel dat Garmin wint. Dan ontstaat er een duopolie van navigatiesystemen. Als TomTom wint, dan blijft TomTom monopolist. Maar dat betekent dat TomTom meer te verliezen heeft (namelijk: het verschil tussen monopoliewinst en duopoliewinst) dan er voor Garmin valt te winnen (namelijk: het verschil tussen duopoliewinst en helemaal niets), en dat daarom TomTom ook bereid zal zijn om meer te betalen. Voorlopig lijkt het daarom het meest waarschijnlijk dat TomTom deze strijd gaat winnen.

tags : Garmin, overnamestrijd, Tele Atlas, TomTom.

Bij Makelaarsland kun je tegenwoordig voor 795 euro je huis verkopen. Dat is heel erg weinig. Bij andere NVM-makelaars betaal je een kleine 2% van de verkoopsom, en dan zit je al gauw rond de 4000 euro. Bij Makelaarsland doet de verkoper namelijk de bezichtigingen zelf, en is de makelaar ook niet bij het tekenen van de koopakte aanwezig. Bij andere NVMers moet je het complete pakket aan diensten afnemen, of je ze nu wil of niet. En omdat Makelaarsland ook lid is van de NVM, komt je huis gewoon op Funda. Natuurlijk is Makelaarsland een doorslaand succes. Het schijnt al een marktaandeel van een paar procent te hebben en is daarmee verreweg de grootste makelaar.

Niet leuk voor de andere NVMers, al die concurrentie. De vereniging kwam dus in actie. Met een nieuw pakket kwaliteitseisen waar leden aan moeten voldoen, en die Makelaarsland het werken onmogelijk maakt. De Volkskrant schreef er al eens over. Vooralsnog heeft de NMa geen toestemming geven, meldde het AD gisteren.  Het meest absurde is de motivatie die voorzitter Ger Hukker geeft voor de nieuwe eisen. Als het niet zo triest was, zou het haast grappig zijn. Consumenten schijnen zich massaal tot de NVM te hebben gewend met smeekbedes om hun keuzevrijheid te beperken en de verwerpelijke praktijken van Makelaarsland een halt toe te roepen:

De NMa zal kijken of de kwaliteitseisen marktbelemmerend werken. Wij vinden van niet, omdat de consument er zelf om gevraagd heeft.

Het was ons bijna ontschoten, maar het is de moeite waard om nog even bij stil te staan. Vorige week bleek dat de omroepen hun monopolie op programmagegevens gaan verliezen. Ook historisch aardig: ooit was dit een van de allereerste zaken die bij kartelwaakhond NMa speelde.

De SP is tegen. Het opgeven van het monopolie gaat 20 miljoen euro kosten, redeneert de partij, en dat mag niet ten koste van de programma’s gaan. Toch vreemd. Je zou verwachten dat die 20 miljoen efficienter op te brengen is middels een belastingverhoging dan via een marktverstorende monopolieprijs.

Dat je flink kunt worden afgezet als je een nieuw onderdeel voor een eerder aangeschaft apparaat nodig hebt, dat wist u al. Hold-up noemen we dat ook wel.

Sony maakt het wel erg bont. Deze arme ziel had een nieuw schroefje nodig en bestelde die argeloos bij de fabrikant. De rekening: 61,31 euro. [via]

Hoera, vandaag rolt het 500 miljoenste Philips scheerapparaat van de band. Een mooi moment om ook het slimme prijsbeleid van de scheerapparatenmaker even in het zonnetje te zetten.

Wie eenmaal een scheerapparaat heeft merkt dat de mesjes na pakweg een jaar hun scherpte verliezen. Er zijn nieuwe exemplaren te koop, maar de enige die in het apparaat passen worden gemaakt door Philips zelf. Het alternatief voor nieuwe mesjes is een nieuw scheerapparaat.

Dat biedt mogelijkheden om prijs flink boven de marginale kosten te zetten en het moet gezegd, dat hebben ze in Eindhoven goed in de gaten. Neem bijvoorbeeld mijn eigen apparaat, dat momenteel voor €60 over de toonbank gaat. Er gaan drie van deze mesjes in, à €11,75 per stuk. Ik denk dat die prijs dicht bij het optimum ligt: veel hoger dan de kosten (of zijn de behuizing, de motor, de batterij en de verpakking echt zo goedkoop?) en net onder het punt waarop iedereen besluit de oude scheerder weg te gooien, met het risico dat de nieuwe een Braun is. Hulde!