Kern van zijn betoog is de markt voor fossiele brandstoffen: olie, gas en kolen. Zolang de brandstoffen in de grond zitten dragen ze niet bij aan klimaatverandering, maar worden ze opgestookt dan stijgt de concentratie CO₂ en begint de ellende. Het beleid in Westerse landen is op dit moment om de vraag naar fossiele brandstoffen terug te dringen door zuiniger productie, andere energiebronnen, belastingen, etcetera. De doelstelling van het kabinet is dan ook geformuleerd in termen van het terugdringen van de Nederlandse CO₂-uitstoot. Het belangrijke punt in de analyse van Sinn is dat hij duidelijk maakt hoeveel dit beleid oplevert voor de wereldwijde uitstoot van CO₂. Zijn schatting houdt het midden tussen

• Helemaal niets. Olie kan voor ongeveer $10 per vat gewonnen worden. Zolang er meer voor een vat wordt betaald zullen de eigenaren van de ondergrondse olie het oppompen. De aanbodcurve loopt bijna verticaal: als Europa minder vraagt verlagen we de prijs voor andere gebruikers. One country’s green policies just help the other country buy energy at lower prices, and the speed of global warming is unchanged.

en

• De uitstoot gaat omhoog. U leest het goed: als we morgen overstappen op windenergie en biomassa gaat het verbruik van fossiele brandstoffen omhoog. Dat heeft te maken met het optimale extractiepad, druk op meer onder dit bericht voor een korte uitleg.

Zo, die zit. En het gekke is, hoe meer ik erover nadenk, hoe meer ik Sinn gelijk moet geven. Lees vooral zijn paper, of de korte samenvatting en probeer maar eens tot een andere conclusie te komen. Wat kunnen we dan wel doen aan het klimaat? Sinn zet in op het opslaan van CO₂ onder de grond, bijvoorbeeld in de lege Nederlandse gasvelden, en in herbebossing.

Ik zie nog wel enige rol voor de vermindering van de vraag naar fossiele brandstoffen: het levert ook een directe besparing van lokale vervuiling (fijnstof, lawaai) en het overschakelen op duurzame energie is een proof of concept: als wij het kunnen, kan iedereen het. Daarmee bereiden we de weg naar een oplossing waarbij een groot gedeelte van de fossiele brandstoffen onder de grond blijft. Hoe dat afgedwongen kan worden is dan nog steeds de vraag.

Het optimale extractiepad

Stel, je hebt een hoeveelheid olie onder de grond die op elk moment op te pompen is en dan verkocht kan worden voor een prijs P per eenheid. Hoe snel pomp je het omhoog? Dit intertemporele probleem heeft een simpele oplossing, die neerkomt op het gelijkschakelen van het rendement op de olie en dat op je spaartegoed. Als het rendement op kapitaal (zeg de rente) i is, dan is het optimaal om de olie onder de grond te laten zitten als de olieprijs P jaarlijks met i procent toeneemt. Gaat het langzamer, dan kun je meer verdienen door de olie op te pompen en de opbrengsten te sparen. Gaat het sneller, dan kan de olie beter onder de grond blijven.

Sinn beargumenteert dat ons huidige beleid ervoor zorgt dat de vraag naar olie vanuit het Westen langzaam afneemt. Dat betekent een neerwaartse druk op de olieprijs die steeds groter wordt. In dat geval neemt de optimale snelheid waarmee de olie gewonnen moet worden toe. Milieumaatregelen zorgen er dus voor dat er meer olie opgepompt wordt, en dus meer CO₂ in de atmosfeer komt.

Zoals Sinn zegt,

It is not EU leaders who will determine the pace of climate change but Hugo Chávez, Mahmoud Ahmadinejad, Putin’s oligarchs, the Arabian oil sheiks and a few other potentates.

Zo lijkt het erop dat de Westerse wereld over niet al te lange tijd recht tegenover de Saudische oliesheiks zal komen te staan, met alle mogelijke gevolgen van dien. En dat terwijl de verhoudingen al niet zo best zijn.