Economendag in Den Haag, de Tinbergenlezing door Esther Duflo. Ik zat in de zaal en alsof het 2013 was knalde ik er een live verslag uit (zie ook: andere edities). Gelukkig is met de jaren de technologie van de draadjes wel wat beter geworden. Wie op onderstaand begin klikt, vindt het hele verhaal.
Maand: oktober 2026
Robert Hall en Michael Woodford
Het Nobelprijscomité blijft maar prijzen uitdelen aan macro-economen, recht tegen ons advies in. En dus valt het opnieuw aan mij, de macro-econoom van deze site, om u te vertellen wat Hall en Woodford precies hebben gedaan. En een beetje snel, want andere economenblogs en kranten zijn al begonnen.
Het treft: 28 jaar geleden mocht ik in Wageningen een cursus monetary policy rules volgen bij professor Woodford zelf. Mijn verslag is hier te lezen en geeft, al zeg ik het zelf, een puik overzicht van de essentie van zijn werk.
Dat ik hier kan leunen op dit stokoude verslag geeft al aan dat deze prijs niet volgt uit een recente ontdekking. Het Nobelcomité lijkt weer terug bij de oeuvreprijs voor belangrijk werk uit het verleden. In dit geval de jaren ’70 en ’80, waarin de oude structuurmodellen het steeds slechter gingen doen.
Die modellen relateerden macro-grootheden (zoals de totale consumptie in een economie en rente) aan elkaar. Maar de totale consumptie, dat is de som van wat alle mensen individueel doen. En van mensen mogen we aannemen dat ze niet alleen naar de huidige situatie kijken, maar dat ze ook verwachtingen hebben over de toekomst. Daarom kan consumptie bewegen op een manier die (als je alleen kijkt naar de huidige data) onverklaarbaar is.
Hall en Woodford maakten een model waarin consumenten vooruit kijken. Daarmee kwam er een “micro”-fundering voor macro-grootheden. (Micro tussen aanhalingstekens, want echte interactie tussen verschillende mensen was er in de modellen niet.)
Conclusie: wat mensen verwachten, doet ertoe. Dat opende de deur voor het beïnvloeden van die verwachting, bijvoorbeeld door vaste beleidsregels. Vooral centrale banken maken daar tot de dag van vandaag gebruik van, en houden nauwkeurig bij of de inflatieverwachtingen nog “verankerd” zijn. Dat zijn ze, als mensen verwachten dat eventuele inflatie snel de kop wordt ingedrukt.
Het is een interessante tijd voor dit model, want de inflatie is hoog en toch verwachten mensen dat die snel weer richting 2% beweegt. Dat is het resultaat van jaren betrouwbaar beleid. Maar om dat vol te houden, moeten centrale banken niet alleen dreigen met maatregelen, maar ze ook af en toe uitvoeren. En dus zien we nu renteverhogingen tijdens een energieschok, wat de pijn nog wat erger maakt. Het is te hopen dat politici net zoveel waardering voor dit model houden als de economen in Stockholm.
Hall en Woodford!
Nobel gaat dit jaar naar Robert E. Hall en Michael D. Woodford “for microeconomic foundations of macroeconomic stabilisation”, aankondiging hier.
Het Nobelcomité heeft hier een populair-wetenschappelijke achtergrond, hier een meer wetenschappelijke.
Fun fact: Hall is daarmee de tiende Robert die de prijs wint…
(later misschien meer)
Nobelprognose 2026
Het is alweer de 21e Nobelprijsprognose. Ook dit jaar wordt de Nobelprijs Economie weer bekendgemaakt op de maandag in de week na de reguliere prijzen om 11:45. Wie niet kan wachten kan nu vast de livestream aanzetten.
Voor onze voorspelling kunnen we ons dit jaar ook op de wetenschap baseren. Thijs maakte in april al melding van een artikel van Peter Dolton en Richard Tol, warm aanbevolen voor iedereen die geïnteresseerd is in de prijs en de manier waarop die wordt toegekend. Dalton en Tol doen een empirische analyse van wie de prijs wint. Hun belangrijkste conclusie is dat daar verdraaid weinig over te zeggen valt. Wat wel blijkt is dat de commissie zoveel mogelijk de vakgebieden waarin de prijs valt, probeert af te wisselen, een hypothese die we bij onze prognoses ook al regelmatig hebben geponeerd. Ook lijkt de commissie eerst een vakgebied te zoeken en daarna pas een aantal personen binnen dat vakgebied.
Vorig jaar ging de prijs naar economische groei en technologische vooruitgang in de personen van Mokyr, Aghion en Howitt. Dit jaar moeten we dus in een andere richting zoeken. Wat wel opvalt is dat de prijs tot een slordige tien jaar geleden vaak richting micro-economie en speltheorie ging, terwijl de laatste tijd met name economische groei, ontwikkeling en geschiedenis populair lijken.
Voor onze voorspelling is in het artikel van Dalton en Tol vooral interessant hun overzicht (Tabel 4) van nog levende economen die op basis van de empirische analyse de prijs eigenlijk al hadden moeten winnen. In volgorde van afnemende miskendheid zijn dat Besley, Barro, Tabellini, Loewenstein, Persson. Barro hebben we in deze kolommen al veel vaker genoemd en zelfs voorspeld. Loewenstein doet gedragseconomie maar lijkt niet prominent genoeg. Besley, Tabellini en Persson doen allemaal politieke economie en zouden de prijs prima kunnen delen. Interessante optie. Nu is Persson wel een Zweed die zelf jarenlang (tot 2020) in het Nobelcomité heeft gezeten. Maar toch.
Als rechtgeaarde economen hechten we uiteraard ook veel waarde aan wat de markt zegt. Gelukkig is er nu een voorspelmarkt, op Kalshi. Ook daar geen uitgesproken favoriet, al gooien Pakes en Athey hoge ogen. Op NPR staat een aardig artikel over de koplopers.
Pakes tipten we vorig jaar al, Athey heeft een duizelingwekkende publicatielijst en bijvoorbeeld dingen gedaan op het gebied van machine learning, misschien een leuk haakje voor het comité. Kan ze de prijs bijvoorbeeld delen met Lawrence Katz, die onder meer geschreven heeft over de invloed van AI op de arbeidsmarkt. Nog geiniger: Athey is getrouwd met Imbens (winnaar in 2021), Katz met Goldin (winnaar in 2023). Echtgenoottechnisch dus een aantrekkelijke combi, inhoudelijk misschien toch wat minder.
Clarivate dan? Die komt dit jaar op de proppen met Athey en Varian, Woodford, of Winter. Geen van drieën lijkt me heel realistisch.
Welke opties uit het verleden hebben we nog liggen? Trouwe lezers weten dat we al twintig jaar hopen op Dixit, maar dat die hoop inmiddels wel zo’n beetje vervlogen is. Een prijs voor internationale handel zou nog steeds een prima optie zijn. Het trio Grossman/Helpman/Melitz ligt dan voor de hand.
Maar, gesterkt door de voorspelmarkt, houden we het ook dit jaar op Steven Berry en Ariel Pakes, voor “their contributions to the structural estimation of industrial organization models and their applications to competition policy and regulation.”
Waarvan akte.
Hersenonderzoek
Nobelprijzen, schrijven we nog wel eens ergens anders over? Het onderwerp moet deze maand in ieder geval weer enkele berichten opleveren.
Hier is er alvast één: de prijs voor Geneeskunde werd zojuist toegekend aan onderzoekers op het gebied van hersenfuncties. Zij vroegen zich af waar in het hoofd welke herinnering precies ligt opgeslagen.
Mooi werk, met economische toepassingen! We zaten er in 2012 al bovenop.