Huis te koop

Voor de echte liefhebber: in Edinburgh staat het huis te koop waar Adam Smith de laatste twaalf jaar van zijn leven doorbracht. Vraagprijs: 700.000 Britse Ponden. Veel meer informatie over het huis is helaas niet te vinden: ik geloof niet dat er zoiets is als een Schotse Funda.

Niet iedereen is het er mee eens dat het huis zomaar aan de onzichtbare hand wordt overgelaten. Professor Sir Alan Peacock zegt:

It’s a disgrace that the council has agreed to dispose of a building as significant as this. It should be saved for the nation.

En inderdaad, hoogstwaarschijnlijk draait onze aartsvader zich om in zijn graf. Bij het horen van die uitspraak dan natuurlijk. [via]

Eigen huis met open deur

De vereniging Eigen Huis heeft een onderzoek onder 667 Nederlanders gedaan waaruit blijkt dat ze liever hebben dat anderen hun belasting betalen. Zo vindt

[t]weederde van de eigenwoningbezitters […] dat de OZB vervangen moet worden door een belasting die niet alleen de portemonnee treft van huiseigenaren, maar als een soort ingezetenbelasting bij alle inwoners wordt geheven

iets dat door het ANP gemakshalve wordt vertaald als

[t]wee derde van alle Nederlanders wil dat de gemeentelijke onroerendezaakbelasting (ozb) zo snel mogelijk wordt afgeschaft en vervangen voor een ingezetenenheffing.

Maar er is een verschil tussen zelf geen belasting willen betalen en vinden dat de belastingheffing anders moet. Eigen Huis lijkt vooral het eerste fenomeen op het spoor, een open deur die de inkt van het persbericht niet waard is. Het aangedragen alternatief, “belasting betalen naar rato van het inkomen, en niet op basis van de waarde van hun woning” is in ieder geval economisch minder efficiënt omdat het de arbeidsmarkt nog verder verstoort. Bovendien is het voordeel van gemeentelijke belastingen dat eraan te ontsnappen valt door naar een andere gemeente te verhuizen. Dat lukt bij een rijksheffing veel minder goed.

Verrassender worden de conclusies van EH als je ze omdraait: één op de drie huizenbezitters vindt het prima dat de OZB alleen hen treft en een overgrote meerderheid is goed te spreken over de inschatting van de waarde van hun huis door de gemeente. De helft van het land wil een belastingstelsel alleen op basis van de waarde van de eigen woning.

Nog één mooie conclusie dan, uit het rapport. Let u op de laatste zin.

[Z]es van de tien stelt dat huishoudens bestaande uit drie volwassenen ook drie keer zoveel belasting moeten betalen als éénpersoonshuishoudens. Vooral kleine huishoudens vinden dat.

Coase in de polder

Externe effecten hoeven op zich geen probleem te zijn, zo leerde Coase ons. Als er vrij onderhandeld kan worden, dan komt er toch wel een efficiënte uitkomst tot stand, ongeacht de verdeling van eigendomsrechten. In de gemeente Voorne-Putten willen ze het proberen, zo meldt het AD:

Wat […] als [een] uitzichtbelemmerende bouwwerk verplaatst kan worden? Is het dan redelijk dat de buur meebetaalt? Wethouder Barbara Geers noemt het één van de mogelijke oplossingen voor het kassenprobleem. Iemands huis wordt immers meer waard als de kas ernaast verdwijnt. Meebetalen aan de verhuizing is volgens haar dus niet heel onredelijk.

Er schijnt zelfs sprake te zijn van een Trend:

Het komt vaker voor dat omwonenden meebetalen aan een beter uitzicht, reageert Paul Levelink van het overheidsadviesorgaan Raad voor het Landelijk Gebied. “Vooral in steden willen omwonenden nogal eens meebetalen aan een plantsoen voor hun huis.”

Nu werkt het Coase Theorema alleen als de transactiekosten verwaarloosbaar zijn. Gelukkig zijn de beleidsmakers daar ook van doordrongen:

Levelink waarschuwt wel voor een tijdrovende procedure. “Het moet iedere omwonende naar de zin worden gemaakt.”

Astronomische prijzen

Als huizenprijzen overal op aarde hoog zijn, kan je altijd nog op de maan gaan wonen. Zou je denken. Maar helaas,

De Zwitserse investeringsbank UBS meldde maandag dat de grondprijzen op de maan het afgelopen jaar naar astronomische hoogten zijn gestegen. Sinds begin van dit jaar is een acre (0,4 hectare) op de vaste begeleider van de aarde 40 procent duurder geworden. Vorig jaar deed een lap maangrond nog maar 16 dollar, nadat in december 2005 nog een piek was bereikt van 37 dollar,

zo meldt de Volkskrant.  Sterker nog, volgens UBS zijn maanprijzen een leading indicator:

‘Onze berekeningen laten zien dat de grondprijzen op de maan een redelijk betrouwbare graadmeter zijn van de huizenprijzen in de Verenigde Staten binnen twaalf maanden’, aldus de onderzoekers. ‘Dat zou betekenen dat de Amerikaanse huizenmarkt aan het begin van 2008 door een dal zullen gaan.’

Persbureau Reuters weet nog meer woordspelingen. Het merkwaardige is overigens dat het absoluut geen rechtsgeldigheid heeft, zo’n eigendomsbewijs van een stukje maan.

Herengrachtindex

Mooi onderzoek: Piet Eichholtz van de Universiteit van Maastricht keek naar historische transactieprijzen van huizen aan de Herengracht in Amsterdam, en is zo in staat om een prijsindexcijfer te berekenen dat terug gaat tot 1650. Het NRC besteedde er afgelopen zaterdag een paginagroot artikel aan (hier is het plaatje), plus een artikel op de voorpagina. Volgens die index zijn, gecorrigeerd voor inflatie, de huizenprijzen namelijk op het hoogste niveau sinds 1736.

Natuurlijk is het maar de vraag of dat zo schokkend is. Eerlijk gezegd valt het me zelfs nogal mee. Een andere manier om er tegenaan te kijken is dat sinds 1736 de prijsontwikkeling van grachtenpanden precies hetzelfde is geweest als de prijsontwikkeling van consumptiegoederen, maar zo’n constatering leidt tot krantenkoppen die aanzienlijk minder pakkend zijn.

Ook wordt in het begeleidende artikel gesteld dat die grachtenpanden een goede maatstaf zijn om de prijzen te vergelijken, omdat de kwaliteit van die grachtenpanden niet is veranderd. Natuurlijk is dat niet waar. Je mag hopen dat er sinds 1736 wel het een en ander verspijkerd is. Bovendien: in 1736 waren die dingen waarschijnlijk grote pakhuizen, terwijl ze nu zijn omgebouwd tot vier of vijf luxe appartementen, en dat is wel heel iets anders.

Maar het blijft een mooi plaatje.

Naar de stad

Vorig jaar zijn binnen Nederland 652.302 mensen verhuisd. Wat is de trend? Leest u even mee:

Een op de zeven mensen die vorig jaar zijn verhuisd, verkaste naar een van de vier grote steden.

Aha. Dan zal het wel druk worden in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, zo onderhand? Dat blijkt reuze mee te vallen. Want hoewel het persbericht van het CBS dezelfde strekking heeft, kan de echte geïnteresseerde de achterliggende cijfers zo naar boven halen. (Hetgeen overigens fantastisch is, maar dat terzijde).

Bent u er klaar voor? Totaal aantal mensen dat vorig jaar naar de grote stad verhuisde: 90.276. Totaal aantal mensen dat uit de grote stad verhuisde: 90.203. Netto stroom naar de stad, immigratie, geboorte en sterfte daargelaten: 73 personen.

Jaap

Jaap.nl mag niet zonder toestemming volledige advertentieteksten en foto’s overnemen van websites van makelaars, zo bepaalde de rechtbank van Alkmaar gisteren. Jammer voor alle huizenverkopers die zich tot een NVM-makelaar hebben gewend in de verwachting dat die zijn uiterste best zal doen om hun huis te verkopen. We hadden het er al eens eerder over. Directeur Tim Scholte van Jaap.nl slaat de spijker op z’n kop:

Scholte hoopt op de steun van de consument. Die moeten de makelaars onder druk zetten om hun huizen ook op Jaap.nl neerzetten. De consument heeft er volgens Jaap.nl alleen maar baat bij als zijn huis via verscheidene sites wordt aangeboden: des te groter is de kans dat het huis wordt verkocht. Daar staat tegenover dat makelaars die zijn aangesloten bij de NVM, er mogelijk voordeel bij hebben dat er geen sterke concurrent van Funda komt. Op Funda staan immers alleen de huizen die worden verkocht via NVM-makelaars.

Iemand die het begrijpt!

Wij mogen ons, met welhaast Statler & Waldorf-achtige trekjes, graag vrolijk maken over alle economische domheid die vanuit Den Haag over ons wordt uitgestort.

Is het dan allemaal alleen maar kommer en kwel? Neen! Onze nieuwe held heet Ella Vogelaar. De laatste dagen is onze minister van Wonen, Werken en Integratie vooral in het nieuws door haar uitspraken over de islam, maar ze blijkt ook een mening te hebben over starters op de woningmarkt. U kent het probleem: voor een starter is een eigen huis nauwelijks nog op te brengen, en dus worden er allerlei plannen bedacht om ze aan een woning te helpen. Stuk voor stuk goed bedoeld, maar met desastreuze gevolgen. Het afschaffen van de overdrachtsbelasting, subsidies voor starters, starters die meer mogen lenen, dat werk (lees hier en klik dan vrolijk verder).

Maar dan komt Vogelaar, met het volgende verfrissende geluid:

Starters op de woningmarkt zijn niet geholpen bij een sterke verlaging van de overdrachtsbelasting bij de koop van een huis. Dat heeft minister Ella Vogelaar [..] dinsdag gezegd. […] Volgens de minister leidt een lagere belasting er in de huidige krappe woningmarkt waarschijnlijk toe dat de prijzen van koopwoningen eenmalig extra zullen stijgen. Starters zijn daarbij niet gebaat.

En daar valt geen speld tussen te krijgen.

Allemaal in het belang van de consument

Bij Makelaarsland kun je tegenwoordig voor 795 euro je huis verkopen. Dat is heel erg weinig. Bij andere NVM-makelaars betaal je een kleine 2% van de verkoopsom, en dan zit je al gauw rond de 4000 euro. Bij Makelaarsland doet de verkoper namelijk de bezichtigingen zelf, en is de makelaar ook niet bij het tekenen van de koopakte aanwezig. Bij andere NVMers moet je het complete pakket aan diensten afnemen, of je ze nu wil of niet. En omdat Makelaarsland ook lid is van de NVM, komt je huis gewoon op Funda. Natuurlijk is Makelaarsland een doorslaand succes. Het schijnt al een marktaandeel van een paar procent te hebben en is daarmee verreweg de grootste makelaar.

Niet leuk voor de andere NVMers, al die concurrentie. De vereniging kwam dus in actie. Met een nieuw pakket kwaliteitseisen waar leden aan moeten voldoen, en die Makelaarsland het werken onmogelijk maakt. De Volkskrant schreef er al eens over. Vooralsnog heeft de NMa geen toestemming geven, meldde het AD gisteren.  Het meest absurde is de motivatie die voorzitter Ger Hukker geeft voor de nieuwe eisen. Als het niet zo triest was, zou het haast grappig zijn. Consumenten schijnen zich massaal tot de NVM te hebben gewend met smeekbedes om hun keuzevrijheid te beperken en de verwerpelijke praktijken van Makelaarsland een halt toe te roepen:

De NMa zal kijken of de kwaliteitseisen marktbelemmerend werken. Wij vinden van niet, omdat de consument er zelf om gevraagd heeft.

Meerwerk

Mooi voorbeeld van het hold-up probleem, dit weekend in het nieuws: De Vereniging Eigen Huis beklaagt zich over de hoge kosten van meerwerk bij de bouw van een nieuwe woning:

De belangenvereniging stelt dat sommige bouwers misbruik maken van hun machtspositie. “De bouwer mag voor extra’s aan de woning vragen wat hij wil en ook meer- en minderwerk weigeren”, stelt de vereniging. “Daarnaast is hij vrij om een koper naar een bevriende keuken- of sanitairspecialist te sturen.” […] Het verplaatsen van een lichtpunt in het plafond zou worden aangeboden voor tarieven variërend van twintig tot 263 euro.