Auteur: Marco

Allocatie

Het is een regelmatig terugkerend thema te worden op deze weblog. Er zijn een aantal manieren om schaarse goederen te alloceren. Met een markt komen de goederen terecht bij degene met de hoogste waardering, en dat is efficient.  Alternatieven zijn een wachtrij of een loting. Naast de inefficientie is een nadeel van die methodes dat het bloed kruipt waar het niet gaan kan en er dus toch vaak een zwarte markt ontstaat.

De voorbeelden van vandaag:

De NS en autoverzekeringen

Een op het eerste gezicht aardige actie van de NS: vaste klanten kunnen nu 50% korting krijgen op hun autoverzekering. Immers, zo beweert de vervoerder, mensen die vaak met de trein gaan, gaan minder met de auto en maken dus minder schade. Ah, zou je denken, typisch gevalletje adverse selectie, maar dan andersom.

Maar er moet meer aan de hand zijn. Een voordeelurenkaart kost 55 euro en dat is minder dan 50% van de kosten van een autoverzekering.  Als het zo mooi is als het lijkt zou je dus verwachten dat iedereen een voordeelurenkaart koopt en daarmee die 50% korting incasseert, zelfs zonder ooit de trein te nemen (voor de liefhebbers: er is niet aan de incentive constraints voldaan). En dan gaat het selectie-verhaal niet meer op.

Wie kijkt op de website van de verzekeraar (Inshared: zie eerder) ziet dan ook dat er een aantal flinke adders onder het gras schuilen. Ten eerste: de kortingklanten delen niet in de Jaarbeloning, wat reguliere klanten wel doen. Ten tweede: de korting geldt alleen in het eerste jaar. En de allergrootste adder:

Mocht u toch schade claimen [?¦] dan betaalt u alsnog die andere 50%.

Juist. Er lijkt dus eerder sprake van gebruik van moral hazard dan van adverse selectie: wie hier op ingaat zal aanzienlijk veiliger rijden en minder schade claimen.

2009

Het jaar is ten einde, gelukkig nieuwjaar overigens, en dus de hoogste tijd voor ons jaaroverzicht (zie ook 08, 07, 06).

Uw trouwe bloggers kunnen het zelf ook nauwelijks geloven maar ook in 2009 groeiden onze bezoekersaantallen weer fors. Was er relatief sprake van verdere afvlakking van de groei, absoluut was de stijging zelfs nog net iets groter dan in 2008. Met maar liefst 505751 pageviews registreren wij een groei van 38%, waarvoor dank.

Dan de meest populaire zoektermen waarmee be-zoekers op deze site kwamen:

1  (-)  huizenprijzen amsterdam
2  (3)  creatief met geld
3  (-)  mechanism design
4  (2)  bidster
5  (-)  hold up probleem
6  (1) dollar valt
7  (4)  herengrachtindex
8  (-)  comparatief voordeel
9  (-)  oplossing economische crisis
10 (-) scandinavisch model

Mooi tijdsbeeld. Onze be-zoekers maakten zich dit jaar veel minder druk over de val van de dollar, maar ‘huizenprijzen amsterdam’ werd de glorieuze winnaar, vanwege dit bericht. Curieus is de hoge score voor ‘mechanism design’; de Nobelprijs voor dit onderwerp, en daarmee ook onze berichtgeving, dateert al van 2 jaar geleden. Het lijkt te maken te hebben met een interview met Heertje (zie hier) in augustus, toen ook deze zoekterm piekte. De nummer 5 heeft natuurlijk te maken met de Nobelprijs van dit jaar, voor Williamson.

In het begin van het jaar maakten zoekers zich nog druk over de benzineprijs, de interesse voor huizenprijzen in Amsterdam piekte in de zomer, in de herfst was er veel belangstelling voor bank runs en DSB. Maar inmiddels lijkt de economische rust weergekeerd. De afgelopen drie maanden vroegen onze be-zoekers zich vooral af hoeveel nullen er in een triljoen zitten.

Correctie: Krijg nou wat. 40% van de hits voor zoekterm “hold up probleem” ontvingen we in september, terwijl de Nobelprijs pas in oktober viel. Voorkennis!? Voordat ik de prijs van volgend jaar voorspel, ga ik eerst maar eens onze statistieken bestuderen…

Elasticiteit

Voor iedereen die nog verlegen zit om een micro-tentamenvraag wijst vaste lezer Pim op het volgende bericht

De goedmaakactie van de NS waarbij woensdag en donderdag iedereen met 40 procent korting de trein kan pakken, levert het spoorbedrijf gemiddeld 25 procent meer reizigers op.

De huiskamervraag: bereken de prijselasticiteit.

Top 2000 en Peak Oil

In menig Nederlandse huiskamer staat momenteel de Top 2000 aan. Een goed moment om de olieproductie te overdenken. U ziet het verband niet? Welnu, in de VS werd een paar maanden geleden geconstateerd dat de olieproductie van de VS samenhangt met de kwaliteit van popmuziek, gemeten naar het aantal nummers uit een bepaald jaar dat de Rolling Stone Top 500 Aller Tijden heeft gehaald. Om precies te zijn: meer goede muziek leidt tot een hogere olieproductie.

IJverige klussers bij Sargasso hebben hetzelfde gedaan voor Nederland, maar dan op basis van de Top 2000. Ook daar blijkt een verband, al lijkt de causaliteit andersom. Dat u het maar weet.

[dank aan Bart]

Een Peltzmannetje

Het lijkt warempel wel de Week van de Micro-economie bij RTL 4. Werd Neelie Kroes zondagavond nog uitgeroepen tot Nederlander van het Jaar, gisteravond kwam er bij Editie NL een heus Peltzman Effect langs.

In een item over winterbanden [even wachten tot na de reclamespot] wordt op 4:10 gesteld dat de dingen weliswaar glibberen voorkomen maar volgens verzekeraar Interpolis ook nadelen hebben:

Mensen die ermee rijden voelen zich zo zeker dat ze ook onmiddellijk sneller gaan rijden en meer risico gaan nemen.

Prijs!

De macro-economen hadden het afgelopen jaar te kampen met een enorme deuk in hun reputatie. Maar voor de micro-economen ziet de wereld er ineens weer een stuk zonniger uit. Want zeg nu zelf, had u het ooit voor mogelijk gehouden dat het hoofd kartelbestrijding van de EU door Het Volk zou worden gekozen tot Nederlander van het Jaar!? Inderdaad, ik ook niet. Toch is dat precies wat gisteravond gebeurde. Nog voor Yvon Jaspers, Sven Kramer en Linda de Mol. Ik bedoel maar.

Er is hoop.

Paul Samuelson (2)

Inderdaad, hij schijnt echt dood te zijn, in tegenstelling tot Jan Pen, geruchten omtrent wiens dood eerder dit jaar schromelijk overdreven bleken.

Paul Samuelson is misschien wel de aartsvader van de moderne economiebeoefening. Hij bepleitte het gebruik van wiskunde in de economie en was de grondlegger van de comparatieve statica; het afleiden van hoe endogene variabelen in een model veranderen als de exogene variabelen veranderen. Duizenden artikelen gebruiken die methode.

Wikipedia heeft een aardig lijstje van de andere cruciale bijdragen van de man: de Lindahl—Bowen—Samuelson condities (welvaartseconomie), de optimale allocatie tussen publieke en private goederen (economie van de collectieve sector) het Balassa—Samuelson effect, het Stolper—Samuelson theorema (internationale handel), het overlapping generations model (macro) en revealed preference (micro).

Van zijn economie-tekstboek schijnen wereldwijd een duizelingwekkende vier miljoen exemplaren te zijn verkocht, in 40 talen. Zijn verzamelde werken omvatten 388 papers.

NRC linkt naar een recent filmpje op Youtube waarin Samuelson zijn visie geeft op de kredietcrisis.